Terug naar alle artikelen
Zijn we te lief voor elkaar?

Zijn we te lief voor elkaar?

In de kennismakingsgesprekken met onze zakelijke klanten horen we vaak dat het op kantoor heel gezellig is, dat medewerkers goed met elkaar kunnen opschieten en dat er collegiale sfeer heerst. Maar, voegen ze er dan een beetje besmuikt aan toe, eigenlijk zijn we een beetje té lief voor elkaar: we zouden elkaar best meer feedback mogen geven. Herkenbaar?
 
Je kent het wel, je collega heeft zijn deadline niet gehaald. Of hij heeft het wel gehaald, maar het is een mager stuk geworden. Je had er meer van verwacht. En hoewel je een poosje terug nog een feedbackcursus hebt gehad over het hamburger-model en de “ik-boodschap”, kies je er toch voor om er zelf dan maar het beste van te maken. Licht geïrriteerd trek je een avondje door en neem je je voor om er de volgende dag iets van te zeggen. Maar als jullie elkaar weer zien, mummel je er een beetje slap overheen.
 
En dat is menselijk, logisch zelfs. Slecht nieuws brengen en feedbackgesprekken vinden de meesten van ons hoogst vervelend. We kiezen liever voor de weg van de minste weerstand dan dat we het gesprek aangaan met alle mogelijke, en soms ongemakkelijke, gevolgen daarvan. Hoe kunnen ietsje minder lief zijn voor elkaar?
 

Inhoud, relatie, proces

Als we met elkaar communiceren doen we dat op het niveau van inhoud, relatie of proces. Vaak voelen we ons het meest comfortabel op het niveau van de inhoud, dus gaan de meeste gesprekken daarover. Maar als de relatie niet goed is, komt er van de inhoud meestal ook niet veel terecht. Probeer maar eens een goed idee te bedenken met iemand met wie je niet door een deur kan. Onmogelijk.
 

Luister om te begrijpen

Voordat je verder kunt zul je dus eerst moeten werken aan de relatie. Een van de beste manieren om dat te doen is door echt te luisteren. Klinkt eenvoudig, maar goed luisteren is best lastig. Vaak luisteren we oppervlakkig of gaan we oplossen of adviseren. Het geheim is te luisteren om te begrijpen. Niet voor niets een van de gewoontes die Stephen Covey beschreef in zijn boek The Seven Habits. Luisteren om te begrijpen doe je door:

  • In de basis te vertrouwen op de goede intentie en oprechte inspanning van je collega,
  • Je te verplaatsen in je collega en je af te vragen wat onderliggende gevoelens en behoeftes zijn,
  • Net zo lang door te vragen tot jij en je collega het eens zijn over de oorzaken van de problemen van jullie samenwerking,
  • Samen een paar acties te formuleren waardoor soortgelijke tegenvallers niet meer voor hoeven komen.

Wat was er gebeurd als je jouw collega had gevraagd wat er op dit moment speelt in zijn leven, wat zijn verwachtingen en behoeftes met betrekking tot dit project waren en wat mogelijk in de weg zou kunnen zitten? Dit noemen we een relatie-interventie. Misschien was je er dan achter gekomen dat zijn vader met hartfalen in het ziekenhuis ligt, of dat hij het gewoon lastig vindt om hulp te vragen. Dat zijn natuurlijk niet problemen die je zomaar even oplost, maar nu je ze kent kun je ze in ieder geval adresseren.
 

Verhelder het proces

Een goede manier om dat te doen is door het proces zo in te richten, dat het project de grootst mogelijke kans van slagen heeft. Zo’n procesinterventie doe je bijvoorbeeld door vóór aanvang van het project samen te bedenken wat een effectieve manier van samenwerken is:

  • Gaan we mailen, bellen of fysiek afspreken?
  • Hoe vaak (dagelijks/wekelijks/maandelijks) gaan we afspreken?
  • Welke tussentijdse checks gaan we doen?
  • Wanneer nemen we tijd om te evalueren en zo nodig bij te stellen?
  • En wie zijn de belangrijkste stakeholders en hoe houden we ze op de hoogte?
  • Door vooraf over het proces duidelijke afspraken te maken, worden we ons bewust van onze verwachtingen, zijn we mogelijke misverstanden voor en kunnen we snel bijsturen als dat nodig is.

 

Blijf in gesprek, ook als je collega het echt verprutst

Toch kan het zo zijn dat je collega het echt verprutst. De maat kan gewoon vol zijn en dat mag je die persoon dan echt wel vertellen. Maar ook dan blijft het de kunst om in gesprek te blijven, hoe lastig ook. Want het gevaar ligt op de loer dat we allerlei verwijten gaan maken of gaan vingerwijzen. Psycholoog Marshall Rosenberg noemde dit gewelddadige communicatie. Niet omdat we elkaar naar de haren vliegen, maar omdat de we de ander in psychische zin geweld aandoen, waardoor het risico op een conflict of verwijdering ontstaat.
 
In dit soort situaties is het krachtig om je gevoelens en gedachtes op zo’n manier te uiten, dat de ander jou echt begrijpt, en gaat inzien wat hij of zij niet zo handig heeft aangepakt. Zo blijft er ruimte voor welgemeende excuses, waardoor het vertrouwen weer kan groeien.
 

Geweldloze communicatie

Rosenberg ontwikkelde hiervoor een prachtig instrument: geweldloze communicatie. Dit helpt om je oordelen over het gedrag van de ander om te buigen naar je eigen gevoelens en behoeftes. Daarna volgt een verzoek dat recht doet aan de autonomie van beide partijen.
 
In het geval van de-collega-van-de-gemiste deadline kan dat klinken als: “Ik begrijp dat je pittige weken achter de rug hebt, en dat we van tevoren meer tijd hadden moeten nemen om te kijken hoe we dit project zouden kunnen aanpakken.
 
Toch wil ik je graag laten weten, dat ik me best gestrest heb gevoeld doordat onze samenwerking niet liep zoals ik had gehoopt. Ik wil je vragen om de volgende keer eerder duidelijkheid te geven over wat je van mij nodig hebt.”
 
Dus, zijn we te lief voor elkaar of niet? Misschien is dit niet de juiste vraag. We kunnen ons beter afvragen of we elkaar goed genoeg kennen (inclusief de eigenschappen waar we minder trots op zijn) en of we heldere afspraken hebben gemaakt voor het proces. Dan is er een stuk minder ruimte voor misverstanden en teleurstelling en kunnen we doen wat we zo graag willen: effectief én prettig samenwerken.

The School of Life, voor mensgerichte impact binnen organisaties. Wij verbeteren de meest ongrijpbare en meest bepalende aspecten van werk. Dit doen wij voor professionals en organisaties.

Door: Wicher Schols

Wicher Schols

Wicher Schols is trainer, coach en ondernemer. Hij is gespecialiseerd in geweldloze communicatie en talentontwikkeling. Door zijn open

Bekijk

By The School of Life

Deel dit artikel

Vergelijkbaar nieuws