KENDIMIZI INCELEMEYE DAIR: BILGILENME EGZERSIZI

Akıl sağlığını koruma yolunda üç mühim soru: Şu an ne hissediyor, düşünüyor ve yapıyorum? 

Philippa Perry, “Akıl Sağlığımızı Nasıl Koruruz” adlı kitabında şu görüşü ileri sürer: Günlük hayatımızda kendimizi yargılamadan incelemeyi başaran bir beceri geliştirmek, bilgeliğimizi ve sağlığımızı korumak için hayati bir önem taşır.

 conflict emotions

Kendimizi duygularımızın bir gözlemcisi değil de onların cisim bulmuş hali olarak görmeyi sürdürdüğümüzde duygusal hayatımızın kaotik olması bizim için kaçınılmazdır. Ancak duygularımızı sürekli bastırma yolunu seçersek bu kez de öteki uca kayıp kendimize karşı son derece katı olabiliriz. Perry, kendimizi incelemeyi başarmak için ‘Bilgilenme Egzersizi’ adını verdiği bir soru yanıt egzersizi önerir. Bu egzersiz çerçevesinde kendimize şu soruları sormamız gerekir:

Şu an ne hissediyorum?

Şu an ne düşünüyorum?

Şu an ne yapıyorum?

Nasıl nefes alıyorum?

Bu basit sorular önemlidir, çünkü bir sonraki soruya geçebilmek için önce onları yanıtlamamız gerekir:

Birazdan başlayacak olan bu yeni kısa zaman diliminde (anda) ben kendim için ne istiyorum?

the scream

Günlük hayatımızda kendimizi tuhaf hissettiğimiz anlarda bu egzersizi ya da bir benzerini yapar ve bunu bir alışkanlık haline getirirsek kendimizi incelemek için bir alan ve zaman yaratmayı başarmış oluruz. Halimizden memnun olmadığımızı böylece kolayca fark edip hayatımızda istediğimiz değişiklikleri yapmak üzere harekete geçme şansını yakalarız.

Egoyu susturup ustanın sesini duymak için ikinci son derece yararlı -ancak tartışmalara da yol açmış olan- yöntem ‘Bilişsel Davranışçı Terapi’ yaklaşımında bulunabilir. “Evinizdeki Terapist” adlı çok satan, herkesin uygulayabileceği alıştırmalar içeren kitapta tanıtılan bu yaklaşım yanlış düşünceleri saptayıp onları düzeltmeye yardımcı olur. Örneğin; araba kullanırken birisi size gereksiz yere korna çalabilir. Bu durumda şu farklı düşünceler zihninizden geçebilir: “Yanlışlıkla bastı herhalde” ya da “Kafası karışık olabilir” ya da “Herkesin dikkatini çekecek kadar kötü bir şoförüm ben”. Bu noktada BDP (Bilişsel Davranışçı Terapi) küçük bir olaydan yola çıkıp kişiliğinizle ya da becerilerinizle ilgili genel bir yargıya varmanın hiç de gerekli olmadığını görmenize yardımcı olmayı amaçlar. BDP yaklaşımını uygulayan kişi, yanlış düşüncelere kapıldığını fark eder ve bu düşüncelere kapılmasına neden olan olayı kendi çerçevesine yerleştirmeyi başarır.

Bu yaklaşımın yararlarının abartıldığını düşünen terapistler de vardır. Onlara göre BDP tartışmaya açık bir yaklaşımdır. Kimi terapistler ise daha da ileri giderek bu yöntemin uzun süreli psikoterapiden daha ucuz olduğu için tercih edildiğini ileri sürerler.  Daha yoğun ve uzun süreli bir tedaviyle düzeltilebilecek kimi düşünme yanlışlarının, BDP ile hemen halledilmeye çalışıldığına dikkat çekerler. Ancak sakin kalmayı başarmanın yollarını ararken bu yaklaşım bize yardımcı olur, çünkü -zihinsel farkındalığın yaptığı gibi- kişiliğimizin düşüncelerimizden oluşmadığını bize hatırlatmayı başarır. Küçük bir olayda anlık bir hata yapmış olmamız genel olarak beceriksiz biri olduğumuz anlamına gelmez.

 

Recent entries