Her Zaman Bir B Plani Vardir

Bir A planına, yani hayatlarımızın nasıl ilerleyeceğine ve iyi tanımlanmış bir dizi hedefe ulaşmak için ne yapmamız gerektiğine dair belirli bir fikre kaçınılmaz bir biçimde güçlü bir bağlılıkla büyürüz. Örneğin, dört yıl hukuk okuduktan sonra batıya taşınıp bir ev satın alıp bir aile kuracağızdır. Ya da 7 yıl tıp okuyup başka bir ülkeye yerleşip uzmanlık eğitimi alma ve elli yıl içinde de emekli olma planı yaparız. Belki de evlenecek ve açık hava sporlarına ve dünyaya faydalı bireyler olmaya yönlendireceğimiz iki çocuk yetiştireceğizdir.

Ancak sonra, bazılarımız için ve hepimiz için de bir düzeyde, hayatın başka planlar hazırladığı ortaya çıkar. Ani bir yaralanma bir kariyeri bizim için sonsuza dek erişilmez kılabilir. Korkunç ve beklenmedik bir ofis politikası adımızı lekeler ve bizi mesleki yolumuzun dışına iter. Aldatıldığımızı öğrenebiliriz ya da başkalarının bizi nasıl gördüğüne dair her şeyi değiştiren küçük ama çok önemli bir hata yaparız.

 plan b 1

© Flickr/Robert Couse-Baker

Böylece, acilen, A planımızdan tümüyle vazgeçmemiz gerektiğini fark ederiz. Farkındalık yok edici gelebilir. Gözyaşları ve dehşet içinde, işlerin nasıl olup da böyle gidebildiğini merak ederiz. Nasıl bir talihsizlikle her şey bu hale gelebilmiştir? Bir zamanlar bu kadar canlı ve umutlu bir çocukken nasıl olup da böyle ümitsiz ve perişan bir duruma gelebileceğimizi kim tahmin edebilirdi? İşlerin gidişatına bir gözyaşı döker bir öfkeleniriz.

Tam da böyle anlar için her şey yolunda ve umutlu göründüğünde dahi hayattaki en önemli becerilerden birini göz önünde bulundurmamız hayati öneme sahiptir: bir B planı geliştirme becerisine.

İlk unsur bir B planı yapmak zorunda olmamızın bir lanet olmadığını kabul etmektir. A planları zaten çoğu zaman işe yaramaz. Hiç kimse A planları bozulmadan hayatına devam edemez. Beklenmedik, sarsıcı ve berbat bir şey her zaman ortaya çıkar. Bu, yalnızca bizim başımıza gelmez, tüm insanların başına gelir. Kazalara fazlasıyla açık, bilgisinde eksikler olabilen, becerileri konusunda narin varlıklarız; afetlerden ve tuzaklardan tümüyle kaçınabilmemiz mümkün değil.

İkinci önemli nokta ise kafa karışıklığı yaşadığımız anlara rağmen, iyi düşünülmüş B planları geliştirme kapasitesine fazlasıyla sahip olduğumuzdur. Bunu yapabileceğimize sıklıkla inanmayışımızın nedeni çocukların bunu kolayca düşünmemesidir. Çocukluksa hepimizin fark edilmez ölçüde etkilenmiş olduğumuz ve etkilenmeye devam ettiğimiz bir dönemdir. Çocukların planları ters gittiğinde buna yanıt olarak yapabilecekleri pek bir şey yoktur: aynı okulda devam etmek zorundadırlar, ebeveynlerini boşayamazlar, başka bir ülkeye taşınamaz ya da iş değiştiremezler. Kısıtlı ve hareket edemez haldedirler.

Oysa yetişkinler hiç de böyle değildir; bu zihnimizde tazeliğini koruması gereken ve kaygılı anlarımızda rahatlamamıza yardım edebilecek muhteşem bir gerçektir. Eyleme geçmek ve uyum sağlamak konusunda muazzam bir kapasitemiz vardır. Önümüzdeki yol tıkanmış olabilir ama başka yollar bulma konusunda kayda değer bir görüş açımız vardır. Bir kapı kapanabilir ama deneyebileceğimiz pek çok başka giriş de vardır. Bu hayatta gidebileceğimiz tek bir yol yoktur, zaman zaman işlerin nasıl gitmesi gerektiği konusunda çizdiğimiz resme gayretle tutunmamıza rağmen.

İnsanlar olarak oldukça hızlı adapte olabilen bir türüz. Belki de sonsuza dek yaşadığımız şehri terk etmemiz gerekecek, belki on yılımızı büyütmeye harcadığımız bir meslekten vazgeçmek zorunda kalacağız, belki de kendisine bu kadar çok duygusal yatırım yaptığımız biriyle birlikte olmaya devam etmek imkansız hale gelecek…

Bu durum umutsuz hissettirebilir; ta ki gizli B Planı kasımızı keşfedene kadar. Gerçekte, başka bir yere taşınmak, başka bir alanda her şeye yeniden başlamak, sevecek bir başkasını bulmak, felaket getiren olayı atlatmanın bir yolunu bulmak mümkündür. Doğumumuzda bizim için yazılmış tek bir senaryo olmadığı gibi yalnızca hep ileri doğru gitmek gibi bir zorunluluk da yoktur.

A planlarını bir kenara atıp yeni baştan başlayan başka pek çok insanın hayatlarına aşina olmak B planı kaslarımızı geliştirmekte bize yardım eder: örneğin hayatı boyunca evli olacağını düşünen ama evliliği sonlanmış yine de bununla başa çıkmış biri; yaptığı işle tanınan, daha sonra tamamen farklı bir alanda sil baştan başlamak zorunda kaldığı hale başarılı olmuş biri.

Bu hikayelerin arasında, bize samimiyetle B planlarının en nihayetinde A planından daha iyi bir şekilde sonuçlandığını anlatacak birkaç kişi vardır. B planları için daha çok çalışmış, onu bulmak için daha derine inmeleri gerekmiş, onlar için daha az kibir ve korku taşımıştır.

En önemlisi de B planlarının ne olduğunu şu anda bilmemize gerek yok. İhtiyacımız olduğunda onları bulabileceğimize dair güven duymalıyız. Onlar üzerine şimdiden düşünüp taşınmamıza ya da yolumuza çıkabilecek her hayal kırıklığını öngörmemize gerek yoktur. Olur da kader karşımıza çıkarırsa nasıl farklı bir yol bulacağımızı bildiğimize inanmalıyız.

 

 

Recent entries