{"id":34628,"date":"2026-08-27T09:42:15","date_gmt":"2026-08-27T09:42:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/?p=34628"},"modified":"2026-08-27T12:36:24","modified_gmt":"2026-08-27T12:36:24","slug":"wat-is-neurodiversiteit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/","title":{"rendered":"Wat is neurodiversiteit?"},"content":{"rendered":"<section class=\"text-module\">\n<div class=\"container\">\n<div class=\"text-module__content\">\n<p>ADHD, autisme, hoogsensitiviteit, hoogbegaafdheid: steeds vaker proberen we verschillen tussen mensen te begrijpen met behulp van een label. Maar hoeveel weten we eigenlijk over iemand wanneer we een diagnose hebben? En wat zien we misschien over het hoofd wanneer we hier vooral op focussen?\u00a0<\/p>\n<p>Binnenkort start onze online masterclass <em>Experts over neurodiversiteit<\/em>, die we samen met psychiater Jim van Os ontwikkelden. Al jaren pleit Van Os voor, en werkt hij aan, een andere omgang met psychisch lijden. Zijn kernidee is simpel en tegelijkertijd ook revolutionair in de ggz: kijk naar elk mens als een uniek individu en ontdek samen wat helpt. In dit artikel verkennen we wat neurodiversiteit is en wat er verandert wanneer we met deze blik naar menselijke verschillen kijken.\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n<em>Dit artikel is gebaseerd op publicaties van en interviews met Jim van Os, waaronder \u2018De winst van een neurodiversiteitsbril\u2019 in het NTvG, het boek <a href=\"https:\/\/www.psychosenet.nl\/boek\/neurodiversiteit-begrijpen-in-33-vragen\/\">Neurodiversiteit begrijpen in 33 vragen<\/a> dat hij samen met Simona Karbouniaris schreef in de serie Kopzorgen, <a href=\"https:\/\/www.psychosenet.nl\/alles-over-neurodiversiteit\/\">zijn artikelen op PsychoseNet<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/hoe-je-voorbij-verloren-zingeving-gaat\/\">een eerder interview dat we met hem hadden over psychisch lijden<\/a>.<\/em><\/p>\n<h2>Het probleem met stoornisme<\/h2>\n<p>Een diagnose kan mensen goed doen. Er is eindelijk een woord voor ervaringen die lange tijd verwarrend waren. Je ontdekt dat je niet de enige bent, begrijpt beter waarom sommige dingen je zoveel moeite kosten en kunt misschien met wat meer compassie naar jezelf kijken. Ook naar anderen toe kan een diagnose helpen: het wordt makkelijker om uit te leggen wat je nodig hebt en soms opent het de deur naar behandeling, ondersteuning of aanpassingen op school of werk. <\/p>\n<p>Maar volgens Jim van Os zijn we doorgeschoten in ons denken over stoornissen. Het probleem ontstaat wanneer we vergeten wat een psychiatrische diagnose eigenlijk is: een naam voor een verzameling ervaringen en gedragingen. Die vertelt ons daarmee nog niet waardoor die ervaringen bij een specifiek persoon zijn ontstaan en ook niet welke hulp die persoon precies nodig heeft. <\/p>\n<p>Er is veel onderzoek gedaan naar biologische verklaringen voor psychiatrische stoornissen. Tot nu toe zijn er echter geen biomarkers gevonden waarmee de verschillende diagnoses betrouwbaar van elkaar kunnen worden onderscheiden. Groot genetisch onderzoek leverde volgens Van Os w\u00e9l een belangrijk inzicht op. Er blijken duizenden genetische varianten samen te hangen met een grotere gevoeligheid voor psychische problemen. Die varianten blijken alleen nauwelijks specifiek te zijn voor afzonderlijke diagnoses. Dezelfde genetische kwetsbaarheden kunnen bijdragen aan heel verschillende vormen van psychisch lijden. Genetische kwetsbaarheid loopt daarmee dwars door onze diagnostische categorie\u00ebn (en ook door de bevolking) heen. <\/p>\n<p>Daar komt bij dat twee mensen met dezelfde diagnose sterk van elkaar kunnen verschillen. Zo is het mogelijk dat twee personen volgens de DSM-5 allebei een depressieve stoornis hebben zonder dat ze ook maar \u00e9\u00e9n concreet symptoom gemeen hebben. Ook kunnen mensen met verschillende diagnoses vergelijkbare moeilijkheden ervaren. Problemen met aandacht, prikkelverwerking of emotieregulatie houden zich niet altijd netjes aan de grenzen van onze categorie\u00ebn. <\/p>\n<p>Toch behandelen we een diagnose gemakkelijk alsof daarmee het raadsel is opgelost. Iemand kan zich niet concentreren omdat diegene ADHD heeft. Iemand begrijpt een sociale situatie niet omdat diegene autistisch is. Maar het label beschrijft hier eigenlijk vooral opnieuw wat we al hadden waargenomen. <\/p>\n<p>Jim van Os gebruikt voor deze manier van denken het woord \u2018stoornisme\u2019. Daarmee bedoelt hij de neiging om psychisch lijden vooral te begrijpen als het gevolg van een stoornis die door een deskundige kan worden vastgesteld en vervolgens via bepaalde stappen behandeld moet worden. Volgens Van Os doet deze manier van kijken onvoldoende recht aan de complexiteit, veranderlijkheid en subjectiviteit van psychisch lijden en kan ze de volgende drie problemen met zich meebrengen.<\/p>\n<h3>1. Een beschrijving kan je beperken<\/h3>\n<p>Een label kan helpen om jezelf beter te begrijpen. Het kan ook langzaam gaan bepalen wie je denkt te zijn en wie je wordt. Het risico bestaat dat de omgeving al het gedrag vanuit het label gaat interpreteren en dat de persoon zelf de eigen mogelijkheden gaat beperken door het label. <\/p>\n<p>Zo kan iemand sociale contacten steeds vaker vermijden en daardoor minder gelegenheid krijgen om te ontdekken welke vormen van contact wel prettig zijn of om er vaardiger in te worden. Of iemand die weet gevoelig te zijn voor prikkels kan zo voorzichtig worden dat de eigen belastbaarheid nauwelijks meer wordt verkend. Een woord dat aanvankelijk ruimte bood, kan zo soms juist een begrenzing worden. <\/p>\n<h3>2. Het probleem wordt vooral in de persoon gezocht<\/h3>\n<p>Wanneer een kind na iedere schooldag thuis ontploft, kunnen we concluderen dat het emoties niet goed kan reguleren. We kunnen ook kijken naar hoeveel inspanning het heeft gekost om de hele dag stil te zitten, sociale signalen te lezen, prikkels te verdragen en van de ene taak naar de andere te schakelen. Wanneer een medewerker vergaderingen vermijdt, kunnen we spreken over gebrekkige sociale vaardigheden. Maar misschien zijn de vergaderingen lang, chaotisch en vol impliciete boodschappen. Wellicht kan deze medewerker veel beter bijdragen wanneer informatie vooraf op papier wordt gedeeld en er tijd is om na te denken. <\/p>\n<p>Functioneren, en dus ook disfunctioneren, ontstaat in wisselwerking tussen een persoon en diens omstandigheden. Dit betekent niet dat de omgeving de enige oorzaak van problemen is, maar wel dat ze altijd onderdeel van het verhaal is. Een open kantoor is bijvoorbeeld niet neutraal. Het bevoordeelt mensen die geluid, beweging en onderbrekingen gemakkelijk kunnen filteren. Een schooldag met veel overgangen past beter bij het ene kind dan bij het andere. Wat we \u2018normaal functioneren\u2019 noemen, zegt daarom niet alleen iets over mensen, het zegt ook iets over de omgeving die we hebben ontworpen.<\/p>\n<h3>3. Het tekort krijgt meer aandacht dan het talent<\/h3>\n<p>Diagnostiek begint begrijpelijkerwijs bij waar iemand last van heeft. Daardoor kan het lijken alsof een profiel uitsluitend bestaat uit tekortkomingen: snel afgeleid, impulsief of sociaal onhandig. Maar iemand die zich moeilijk op routinetaken concentreert, kan misschien urenlang opgaan in andere taken. Wie snel wordt overweldigd door geluid, kan misschien ook bijzonder subtiele verschillen waarnemen. Wie heftig reageert op onrecht, heeft mogelijk niet alleen moeite met emotieregulatie, maar ook een scherp moreel kompas. <\/p>\n<p>Dat wil niet zeggen dat iedere beperking eigenlijk een verborgen talent is. Sommige gevoeligheden zijn vooral pijnlijk en vragen langdurige ondersteuning. Het punt is wel dat een menselijk profiel altijd rijker is dan de lijst van dingen waar die persoon moeite mee heeft, en dat de talenten worden vergeten wanneer we ons alleen op de problemen richten. Terwijl juist de talenten belangrijk zijn voor het ervaren van meer zin in het leven.  <\/p>\n<h2> Wat is neurodiversiteit<\/h2>\n<p>Neurodiversiteit verwijst naar de natuurlijke variatie in hoe mensen zich neurologisch en psychologisch ontwikkelen. We verschillen in de manier waarop we denken, leren, voelen, communiceren, bewegen, onze aandacht richten en informatie verwerken. Die verschillen zijn geen ongelukjes ten opzichte van \u00e9\u00e9n juiste manier waarop een menselijk brein zou moeten functioneren. Ze maken deel uit van de gewone variatie tussen mensen. <\/p>\n<p>Neurodiversiteit gaat daarom niet alleen over mensen met diagnoses als ADHD, autisme of dyslexie, of mensen die zichzelf herkennen in termen als hoogsensitief of hoogbegaafd. Iedereen maakt deel uit van de neurodiversiteit, volgens Van Os. Ieder mens heeft namelijk een eigen combinatie van talenten en gevoeligheden. <\/p>\n<p>Het woord \u2018neuro\u2019 kan daarbij enigszins misleidend zijn. Het wekt de indruk dat onze verschillen volledig in het brein besloten liggen. Maar hoe iemand functioneert, ontstaat uit een samenspel van biologische factoren, levenservaringen, relaties, verwachtingen en andere externe factoren. <\/p>\n<h3>Wat is neurodivergentie?<\/h3>\n<p>De woorden neurodiversiteit en neurodivergentie worden vaak door elkaar gebruikt. In de benadering van Jim van Os betekenen ze niet precies hetzelfde. Neurodiversiteit is de brede menselijke variatie. Van neurodivergentie wordt gesproken wanneer iemands ontwikkeling afwijkt van wat in een bepaalde omgeving wordt verwacht, van wat als \u2018normaal\u2019 wordt beschouwd. En wanneer dat verschil, in wisselwerking met die omgeving, leidt tot ontregeling, beperkingen of een concrete behoefte aan ondersteuning. <\/p>\n<p>Van Os gebruikt neurodivergentie als een dynamisch en contextgebonden begrip. Wanneer de omstandigheden beter aansluiten of iemand passende ondersteuning krijgt, kan de ontregeling afnemen. De eigenschappen zijn niet noodzakelijk verdwenen, maar de zorgbehoefte kan wel veranderen.<\/p>\n<h2>De zeven dimensies van neurodiversiteit<\/h2>\n<p>Maar hoe breng je zo\u2019n uniek profiel in kaart zonder terug te vallen op hokjes? Een categorie als ADHD of autisme vertelt ons misschien niet genoeg over een individu, maar alleen zeggen dat \u2018iedereen uniek is\u2019 helpt ons ook niet veel verder. We hebben taal nodig om verschillen te kunnen onderzoeken. <\/p>\n<p>Daarom werkt Van Os met zeven dimensies van neurodiversiteit. Dit is niet iets wat je wel of niet kunt hebben; de dimensies vormen een praktisch raamwerk waarmee we een persoonlijk profiel kunnen beschrijven en verschil kunnen begrijpen. Per dimensie kunnen we vragen stellen over gevoeligheden, talenten, omstandigheden en mogelijke ondersteuning. De antwoorden hierop hoeven niet voor altijd vast te liggen; hoe je je verhoudt tot de verschillende dimensies kan gedurende je leven veranderen. <\/p>\n<h3>1. Cognitieve processen<\/h3>\n<p>Cognitieve processen gaan over hoe iemand denkt en leert. Ze omvatten bijvoorbeeld aandacht en concentratie, geheugen, probleemoplossend denken en hoe snel iemand schakelt en informatie filtert. <\/p>\n<p>Zo wisselen sommige mensen gemakkelijk tussen verschillende taken, terwijl anderen tijd nodig hebben om hun aandacht te verplaatsen en vermoeid raken van voortdurend schakelen. De een overziet snel het geheel, terwijl de ander details waarneemt die de meeste anderen missen. <\/p>\n<p>Ook ons vermogen tot aandacht is minder eenvoudig dan het vaak wordt voorgesteld. Iemand kan bijvoorbeeld bij een weinig interessante taak heel snel afdwalen, maar zich wel urenlang concentreren op een onderwerp dat diegene boeiend vindt. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn snel afgeleid raken, moeite hebben met plannen of vastlopen bij veel informatie tegelijk. Mogelijke talenten zijn diepe focus, originele idee\u00ebn, precisie en specialistische kennis. <\/p>\n<h3>2. Emotionele processen<\/h3>\n<p>Deze dimensie gaat over de intensiteit van emoties, hoe we onze emoties reguleren en hoe goed we ons kunnen inleven in de emoties van andere mensen. <\/p>\n<p>Sommige mensen merken spanning bij zichzelf vroeg op en kunnen die goed onder woorden brengen. Anderen ontdekken pas dat het te veel is wanneer ze al volledig zijn overspoeld. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn emotionele overbelasting, conflicten of moeite om na een teleurstelling verder te gaan. Mogelijke talenten zijn passie, artistieke expressie, diepe betrokkenheid en een sterk gevoel voor rechtvaardigheid. <\/p>\n<h3>3. Gedragsprocessen<\/h3>\n<p>Gedragsprocessen gaan over beginnen, stoppen, afremmen, volhouden en omgaan met veranderingen. Ze omvatten impulsiviteit, motivatie en besluitvorming. <\/p>\n<p>De een komt moeilijk op gang, de ander begint zonder na te denken aan vijf dingen tegelijk. Sommige mensen hebben veel idee\u00ebn, maar moeite om projecten af te ronden. Anderen houden sterk vast aan routines en raken ontregeld wanneer plannen onverwacht veranderen. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn impulsiviteit, moeite met op gang komen of afronden en van slag raken bij onverwachte veranderingen. Mogelijke talenten zijn initiatief, improvisatievermogen, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid. <\/p>\n<h3>4. Sociale processen<\/h3>\n<p>Sociale processen hebben betrekking op contact, communicatie en de interpretatie van sociale signalen. <\/p>\n<p>Sociaal contact dat voor de een ontspannend is, kan een ander veel energie kosten. Sommige mensen begrijpen zonder moeite wat tussen de regels door wordt gezegd, terwijl anderen behoefte hebben aan precieze en expliciete taal. Ook kan iemand sociaal vaardig overkomen, maar ondertussen voortdurend bezig zijn het eigen gedrag af te stemmen op verwachtingen. Dat \u2018maskeren\u2019 blijft vaak onzichtbaar, totdat iemand thuis uitgeput raakt en na sociale activiteiten langdurig moet herstellen. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn overprikkeling in groepen, conflict dat ontstaat door directheid en het verkeerd begrijpen van sociale signalen. Mogelijke talenten zijn oprechtheid, loyaliteit, diepe betrokkenheid en een sterke empathie voor bepaalde mensen of onderwerpen. <\/p>\n<h3>5. Lichaamsbeleving<\/h3>\n<p>Deze dimensie gaat over het waarnemen van signalen uit het eigen lichaam, zoals honger, dorst, pijn, spanning en vermoeidheid. Dit wordt ook wel interoceptie genoemd. <\/p>\n<p>Sommige mensen merken lichaamssignalen pas op wanneer ze zeer sterk zijn. Ze vergeten te eten, blijven doorwerken terwijl hun energie allang op is of herkennen stress pas wanneer hun lichaam niet meer meewerkt. Anderen voelen kleine veranderingen juist zeer intens. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn signalen pas laat opmerken en doorwerken tot het lichaam niet meer meewerkt, of ze juist zeer intens ervaren. Mogelijke talenten zijn een fijnzinnig lichaamsgevoel dat kan bijdragen aan sport, dans of ambachtelijk werk. <\/p>\n<h3>6. Waakzaamheid, reactievermogen en energie<\/h3>\n<p>Niet iedereen beschikt gedurende de dag over een gelijkmatige hoeveelheid energie. Sommige mensen functioneren in korte, intensieve pieken en hebben daarna veel hersteltijd nodig. Anderen zijn snel alert en komen moeilijk weer tot rust. Ook slaappatronen vari\u00ebren per persoon. <\/p>\n<p>Onze scholen en werkplekken zijn vaak ingericht rond het ideaal van constante productiviteit: op vaste tijden ongeveer evenveel kunnen presteren. Veel menselijke energiesystemen gedragen zich alleen minder ordelijk. Iemand kan onder druk uitzonderlijk scherp zijn, maar na een intensieve periode volledig instorten. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn snel overbelast raken, veel hersteltijd nodig hebben en moeilijk tot rust komen. Mogelijke talenten zijn grote scherpte en productiviteit tijdens pieken. <\/p>\n<h3>7. Sensomotorische processen<\/h3>\n<p>De laatste dimensie gaat over het waarnemen van prikkels uit de buitenwereld en over motorische co\u00f6rdinatie. <\/p>\n<p>Geluid, licht, geur, aanraking en textuur worden niet door iedereen op dezelfde manier ervaren. Achtergrondmuziek kan de een helpen concentreren en het denken van de ander vrijwel onmogelijk maken. Een lamp, kledingstof of geur die de meeste mensen nauwelijks opmerken, kan bij een ander alle aandacht opeisen. <\/p>\n<p>Mogelijke gevoeligheden zijn overprikkeling, motorische onrust en vermoeidheid. Mogelijke talenten zijn een verfijnde waarneming die kan bijdragen aan bijvoorbeeld muziek, kunst, techniek of koken. <\/p>\n<h2>Wat verandert er als we met deze bril naar mensen kijken?<\/h2>\n<p>De neurodiversiteitsbril helpt ons andere vragen te stellen. Ze verschuift de plaats waar we het probleem zoeken en verandert zo ook de hulp die we bieden aan mensen die vastlopen of psychisch lijden. <\/p>\n<h3>Van een label naar een persoonlijk profiel<\/h3>\n<p>In plaats van uitsluitend te vragen welke diagnose bij iemand past, onderzoeken we hoe iemand functioneert. Waar raakt iemand overbelast? Wat gaat bijna vanzelf? Waar ontstaan misverstanden? Wat vraagt onverwacht veel energie? Waar kan iemand lang en geconcentreerd aan werken? En onder welke omstandigheden worden talenten zichtbaar? <\/p>\n<p>Een diagnose als ADHD vertelt nog niet of iemand vooral behoefte heeft aan minder prikkels, hulp bij planning, meer beweging, kortere deadlines of minder administratieve taken. Een profiel langs verschillende dimensies kan daar wel richting aan geven. <\/p>\n<h3>Van een defect naar een wisselwerking<\/h3>\n<p>We zijn gewend om bij problemen te vragen wat een individu moet leren of veranderen, of wat er behandeld moet worden. De neurodiversiteitsbril voegt een andere vraag toe: wat moet er aan de omgeving veranderen? <\/p>\n<p>Denk terug aan het kind en de medewerker uit het begin van dit stuk. Misschien heeft het kind ondersteuning nodig bij emotieregulatie, maar misschien is de schooldag ook onnodig zwaar. Misschien kan de medewerker leren plannen, maar misschien moet de organisatie belangrijke informatie niet uitsluitend delen in vergaderingen waarin iedereen door elkaar praat. <\/p>\n<p>Niet ieder probleem kan met een aanpassing worden opgelost, maar een omgeving die voortdurend ontregeling veroorzaakt bij een substantieel deel van de aanwezigen, kan evenmin buiten beschouwing blijven. <\/p>\n<h3>Van gedrag corrigeren naar functioneren ondersteunen<\/h3>\n<p>Veel hulp is stilzwijgend gericht op normalisering. Iemand moet langer stilzitten, soepeler communiceren, minder sterk reageren, zich beter aanpassen en het eigen verschil minder zichtbaar maken. Maar iemand kan aan de buitenkant steeds \u2018normaler\u2019 functioneren en ondertussen vanbinnen verder uitgeput raken. <\/p>\n<p>De neurodiversiteitsbril stelt een ander doel voor. In plaats van het verschil te laten verdwijnen, gaat het erom ervoor te zorgen dat iemand minder vaak ontregeld raakt en beter kan functioneren. In sommige gevallen kan dat betekenen dat er gewerkt wordt aan vaardigheden, in andere gevallen betekent dit dat er wordt geprobeerd om verwachtingen, taken of omstandigheden aan te passen. <\/p>\n<h3>Van kijken naar tekortkomingen naar kijken naar het hele profiel<\/h3>\n<p>Wie alleen kijkt naar wat iemand n\u00edet kan, beschikt over te weinig informatie om passende steun te bieden. Om iemand te kunnen helpen, moeten we ook weten wat iemand wel (goed) kan, waar iemand voldoening uit haalt en onder welke omstandigheden iemand floreert. <\/p>\n<p>Dat betekent niet dat neurodivergentie altijd een verhulde superkracht is en dat iedere kwetsbaarheid een gave kan worden. Zo\u2019n blik neemt het lijden dat mensen kunnen ervaren door de problemen die met hun neurodivergentie samenhangen niet serieus genoeg. Waar het wel om gaat, is dat we een nauwkeuriger beeld krijgen. Een eigenschap kan namelijk tegelijkertijd een gevoeligheid en een kwaliteit met zich meebrengen. De kunst is niet om het ene deel uit iemand te verwijderen en het andere te bewaren. De kunst is omstandigheden te cre\u00ebren waarin de gevoeligheid minder vaak tot ontregeling leidt en de kwaliteit vaker gebruikt kan worden. <\/p>\n<h3>Van een vaststaand oordeel naar een dynamisch verhaal<\/h3>\n<p>Een diagnose kan aanvoelen als een conclusie: dit is wat je hebt en dus ook wat je bent. Een dimensionele benadering maakt zichtbaar dat functioneren verandert. Klaar zijn met school, ander werk, meer zelfkennis of passende steun kan de zorgbehoefte verkleinen. Andersom kan het helaas ook: iemand die lange tijd weinig problemen had, kan door bijvoorbeeld stress, verlies of nieuwe eisen alsnog vastlopen. <\/p>\n<p>Ook binnen deze benadering kunnen diagnoses, behandeling en medicatie belangrijk zijn. Maar ze krijgen een andere plaats: als mogelijke hulpmiddelen binnen een breder perspectief op de persoon, diens ervaringen en context. <\/p>\n<p>De neurodiversiteitsbril biedt ons een vorm van bescheidenheid. Een mens is niet begrepen zodra we de juiste categorie hebben gevonden. Om erachter te komen wat de ander kan helpen, hoeven we niet de vraag \u2018Wat is er mis met je?\u2019 te beantwoorden, we kunnen ook vragen: \u2018Wat heb je nodig?\u2019 <\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"infoModule infoModule--event \">\n<div class=\"infoModule__image\" style=\"background-image: url('https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/06\/26070332\/Experts_over_neurodiversiteit_H3.jpg.webp')\"><\/div>\n<div class=\"container\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-lg-6\" aria-hidden=\"true\"><\/div>\n<div class=\"col-lg-6\">\n<div class=\"infoModule__content\">\n<div class=\"infoModule__content__wrapper\">\n<p class=\"infoModule__content-cats\"><a href=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/events\/?category=inspiratie\">Inspiratie<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/events\/?category=online\">Online<\/a><\/p>\n<h2 class=\"infoModule__content-title\">Experts over neurodiversiteit<\/h2>\n<p class=\"infoModule__content-text\">In deze online masterclass verken je met psychiater Jim van Os en drie andere experts de wetenschap, filosofie en praktijk van neurodiversiteit. Ontdek hoe een nieuwe kijk op menselijke variatie leidt tot meer begrip, betere samenwerking en een omgeving waarin meer mensen floreren.\n<\/p>\n<div class=\"infoModule__content-details\">\n<div>Datum<span>2026-11-17<\/span><\/div>\n<div>Locatie<span>Online<\/span><\/div>\n<div>Prijs<span>Early bird: \u20ac 145,-<\/span><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"infoModule__content-buttons\"><a href=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/events\/experts-over-neurodiversiteit\/\" class=\"btn btn-dark btn-icon\">Ticket boeken <span class='icon icon--arrow-right '><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"10\" viewBox=\"0 0 12 10\">\n    <g fill-rule=\"evenodd\">\n        <path d=\"M0.089 4.256L10.193 4.256 10.193 5.744 0.089 5.744z\"\/>\n        <path d=\"M6.994 9.985L5.952 8.943 9.896 5 5.952 1.057 6.994 0.015 11.979 5z\"\/>\n    <\/g>\n<\/svg><br \/>\n<\/span><\/a><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":559602,"featured_media":34634,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[123,35,38],"tags":[],"class_list":["post-34628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leiderschap","category-life-skills-zelfkennis","category-samenleven"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"The School of Life Amsterdam\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-27T09:42:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-27T12:36:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"3010\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1563\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hannah Reijnders\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hannah Reijnders\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hannah Reijnders\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9\"},\"headline\":\"Wat is neurodiversiteit?\",\"datePublished\":\"2026-08-27T09:42:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T12:36:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/\"},\"wordCount\":3,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/assets.theschooloflife.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/08\\\/27094152\\\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp\",\"articleSection\":[\"Leiderschap\",\"Life skills &amp; Zelfkennis\",\"Samenleven\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/\",\"name\":\"Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/assets.theschooloflife.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/08\\\/27094152\\\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-27T09:42:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T12:36:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/assets.theschooloflife.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/08\\\/27094152\\\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/assets.theschooloflife.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/08\\\/27094152\\\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp\",\"width\":3010,\"height\":1563},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/blog\\\/wat-is-neurodiversiteit\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wat is neurodiversiteit?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/\",\"name\":\"The School of Life Amsterdam\",\"description\":\"The School of Life helpt je om meer voldoening uit je leven te halen\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9\",\"name\":\"Hannah Reijnders\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Hannah Reijnders\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.theschooloflife.com\\\/amsterdam\\\/author\\\/h-reijnderstheschooloflife-com_1\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam","og_url":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/","og_site_name":"The School of Life Amsterdam","article_published_time":"2026-08-27T09:42:15+00:00","article_modified_time":"2026-08-27T12:36:24+00:00","og_image":[{"width":3010,"height":1563,"url":"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Hannah Reijnders","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Hannah Reijnders","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/"},"author":{"name":"Hannah Reijnders","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/#\/schema\/person\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9"},"headline":"Wat is neurodiversiteit?","datePublished":"2026-08-27T09:42:15+00:00","dateModified":"2026-08-27T12:36:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/"},"wordCount":3,"image":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp","articleSection":["Leiderschap","Life skills &amp; Zelfkennis","Samenleven"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/","url":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/","name":"Wat is neurodiversiteit? - The School of Life Amsterdam","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp","datePublished":"2026-08-27T09:42:15+00:00","dateModified":"2026-08-27T12:36:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/#\/schema\/person\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#primaryimage","url":"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/assets.theschooloflife.com\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/08\/27094152\/BLOG_Experts_over_neurodiversiteit.jpg.webp","width":3010,"height":1563},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/wat-is-neurodiversiteit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wat is neurodiversiteit?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/#website","url":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/","name":"The School of Life Amsterdam","description":"The School of Life helpt je om meer voldoening uit je leven te halen","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/#\/schema\/person\/6eeb4d27a8a7e1f5f63ae56edb5f84e9","name":"Hannah Reijnders","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2ebd402e5b388bad0b091597995cb40e1bd8f65aa6036f36b1888f27b0fe92?s=96&d=mm&r=g","caption":"Hannah Reijnders"},"url":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/author\/h-reijnderstheschooloflife-com_1\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/users\/559602"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34628"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34635,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34628\/revisions\/34635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}