{"id":18283,"date":"2023-04-24T08:20:15","date_gmt":"2023-04-24T08:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/?p=18283"},"modified":"2023-05-12T08:44:57","modified_gmt":"2023-05-12T08:44:57","slug":"waarom-kinderen-soms-vreselijke-dingen-zeggen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.theschooloflife.com\/amsterdam\/blog\/waarom-kinderen-soms-vreselijke-dingen-zeggen\/","title":{"rendered":"Waarom kinderen soms vreselijke dingen zeggen"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

Dit is een publicatie van het hoofdstuk \u2018Lessen in luisteren\u2019 uit \u2018Goed genoeg ouderschap\u2019 (Atlas Contact, 2023) van Alain de Botton & The School of Life, vertaald door Henk Moerdijk.<\/em><\/p>\n

Als je ergens hulp bij kunt gebruiken dan is het wel het opvoeden van kinderen. Op zijn kenmerkende lichtvoetige wijze geeft Alain de Botton levenslessen aan ouders in het boek ‘Goed genoeg ouderschap’ van The School of Life. In plaats van te streven naar perfectie, zo betoogt De Botton, is het in feite de taak van elke ouder om een kind voorzichtig te begeleiden in de onvolmaakte aard van alles. Lees hier alvast een hoofdstuk uit het boek over luisteren naar kinderen.<\/strong><\/p>\n

Als iemand suggereert dat ouders misschien niet zo goed naar hun kinderen luisteren, zal de gemiddelde vader of moeder dat op zijn minst irritant vinden. Sommige ouders zullen er zelfs een uiterst pijnlijke aantijging in zien. Luisteren doen ze immers de hele dag, want dat kabaal, die permanente soundtrack van huilende, gillende, eisende, vragende en tierende kinderen, is onlosmakelijk verbonden met het ouderschap. De kans dat je in stilte een zin kunt lezen \u2013 over een hele alinea hebben we het niet eens \u2013 is praktisch nihil. Wie zegt dat je als ouder niet luistert, lijkt je met die absurde insinuatie te willen beroven van je laatste restje geestelijke gezondheid.<\/p>\n

Er wordt verschrikkelijk veel herrie gemaakt, en toch kun je het belangrijkste geluid missen. Sterker nog: misschien is al die herrie wel het gevolg van het feit dat het signaal keer op keer niet wordt opgepikt. Het kabaal neemt toe omdat iemand het gevoel heeft niet gehoord te worden.<\/p>\n

Dat kan eigenlijk niemand worden aangerekend. Je kunt tenslotte niet van kinderen verwachten dat ze helder en accuraat verwoorden wat hen dwarszit. Ze begrijpen nauwelijks hoe hun eigen hersenen werken, laat staan die van anderen. En doordat ze amper kunnen bevatten wat hen overkomt, is de kans nihil dat ze hun emoties of gedachten op zo\u2019n manier uiten dat hun uit geputte of drukke ouders opeens we\u0301l serieus aandacht voor hen hebben. Hun stijl van communiceren laveert tussen boos en simpelweg angstaanjagend:<\/p>\n

Agressief: Ik wou dat oma dood was.
\nAgressief:<\/span> De baby moet in de vuilnisbak.
\nKwetsend: Je denkt alleen maar aan jezelf.
\nKwetsen:d<\/span>\u00a0Je bent saai.
\nGemeen: Yasmine is echt spuuglelijk.
\nOpstandig: Ik ga nooit meer naar die school.
\nOnlogisch: Het kan me niet schelen dat we naar Spanje zijn gegaan. Ik vind het hier afschuwelijk.
\nOnredelijk: Papa is de enige die mijn yoghurtje open mag maken.<\/p>\n

Ouders die hun kinderen af en toe negeren, zijn niet per definitie gemene ouders. Ze hebben een hoopvolle kijk op het nageslacht en de menselijk natuur in het algemeen, en negeren de uitspraken van hun kinderen vooral omdat die hun hoop serieus ondermijnen. Ze hebben buitengewoon veel opgeofferd en krijgen nu de indruk dat ze verwende, ondankbare, kieskeurige, depressieve en\/of rare schepsels hebben voortgebracht. Ze horen heus wel wat hun kinderen zeggen; ze hopen alleen dat het niet waar is, met name als het snel en monter wordt weggewuifd. Dit verklaart de archetypische manier waarop ouders niet luisteren: ze negeren het afgegeven signaal en vragen in plaats daarvan aan het kind om zijn verstand te gebruiken of, om het scherper te formuleren, \u2018normaal te doen\u2019. Dit resulteert in minigesprekjes als:<\/p>\n

Kind: Ik voel me verdrietig.
\nOuder: Doe niet zo raar, dat kan helemaal niet, je hebt vakantie.<\/p>\n

Kind: Ik vind het echt eng.
\nOuder: Stel je niet aan, je hoeft nergens bang voor te zijn.<\/p>\n

Kind: Ik wou dat ik nooit meer naar school hoefde.
\nOuder: Ga nu niet moeilijk lopen doen. Je weet dat we om acht uur weg moeten.<\/p>\n

Kind: Ik vind Sam echt verschrikkelijk, hij is zo dom.
\nOuder: Dat is niet aardig van je. Sam is je broertje!<\/p>\n

Nogmaals: de ouder hoort wel degelijk wat er gezegd wordt, maar de angst neemt het over. De ouder is bang dat het kind iets zegt wat niet past in het beeld van wat \u2018normaal\u2019 is. Hij of zij schrikt als het kind emoties of gedrag laat zien dat in de toekomst voor problemen kan zorgen: misschien wordt het wel een kindermoordenaar, een pyromaan, een depressieveling, een neuroot, een angsthaas of een delinquent. Ze zijn bang dat hun geliefde zoon of dochter iemand wordt met een autoriteitsprobleem of die nooit een baan krijgt; dat zijn of haar leven door onnatuurlijke behoeften verwoest of door buitengewone weerzin verstoord zal worden. Om die reden zijn deze ouders niet erg in de stemming om rustig te luisteren naar een plan om oma te vermoorden of nooit meer naar school te gaan, om te horen hoe verschrikkelijk teleurgesteld hun kind is omdat de taart de verkeerde kleur heeft of hoe bang het is voor dat jungledier dat zich onder de bank heeft verstopt. Het is niet zo dat het hen onverschillig laat, ze zijn gewoon bang voor wat hun kind later kan blijken te zijn.<\/p>\n

Dit laatste lijkt een uitweg te bieden. Het gaat niet per se over niet luisteren, het gaat bovenal over hoe de ouder zich verhoudt tot wat zogenaamd normaal is. Je zou je beeld van wat normaal is kunnen verruimen, zodat het ook gedrag omvat dat je voorheen niet normaal zou hebben genoemd. Geestelijke gezondheid biedt veel ruimte voor gekte, dus met een beetje fantasie kunnen we het heel normaal vinden om zo kwaad op iemand te zijn dat we die persoon wel kunnen vermoorden, of iemand aanbidden en tegelijkertijd wensen dat ze hem of haar afvoeren naar het gesticht. Luisteren betekent in wezen: genoeg vertrouwen hebben om het kind een beetje raar te laten zijn, een beetje tegendraads, een beetje irritant en een beetje verdwaald; dat is allemaal gezond en hoort bij een gewone ontwikkeling.<\/p>\n

Ouders die zich hebben verzoend met die \u2018abnormale\u2019 kant van de geestelijke gezondheid, staan mogelijk eerder open voor het bijzondere nieuws dat de jongere generatie te vertellen heeft. Ze zouden rustig kunnen luisteren naar onconventionele beweringen, zonder het gevoel te hebben dat die de pijlers van de samenleving ondermijnen. Op bepaalde boodschappen zouden ze dan gelaten kunnen reageren:<\/p>\n