Seksuele onbevrijding

blog seksuele onbevrijding
Je hoort vaak dat we in een tijd leven van seksuele bevrijding, dat we ons in een geëmancipeerde samenleving bevinden. Daarmee wordt geïmpliceerd dat seks inmiddels een ongecompliceerde en luchtige kwestie is geworden. We zijn immers niet meer Victoriaans of preuts.

Het standaard verhaal omtrent onze bevrijding van de remmingen van het verleden gaat ongeveer zo: door een duivelse combinatie van religieuze onverdraagzaamheid en belerende sociale gebruiken, hebben mensen duizenden jaren wereldwijd moeten lijden onder een zinloos gevoel van verwarring en schuld omtrent seks. Ze dachten dat hun handen eraf zouden vallen als ze masturbeerden. Ze dachten dat ze in een vat olie zouden branden omdat ze naar iemands enkel gelonkt hadden. Ze hadden geen idee van erecties of clitorissen. Ze waren ronduit lachwekkend.

Het verhaal gaat verder: ergens tussen de Eerste Wereldoorlog en de lancering van Sputnik 1, vond er een positieve verandering plaats. Eindelijk begonnen mensen bikini’s te dragen. Ze gaven toe dat ze masturbeerden. Cunnilingus kon in sociale context besproken worden. Er werd naar porno gekeken. Men voelde zich uiterst op hun gemak met een onderwerp dat het grootste deel van de geschiedenis van de mensheid een onberekenbare bron van neuroses en frustratie was geweest. Seks wordt nu gezien als iets nuttigs, verfrissends en een tijdsbesteding om fysiek bij te tanken. Een beetje zoals tennis. Het is een tijdsbesteding die prima binnen de burgerlijke context van het gezinsleven past, zodra de kinderen in bed liggen.

Dit verhaal van bevrijding en vooruitgang, hoe vleiend het ook mag zijn voor de moderne tijd, ontkent een onbetwistbaar feit: we ervaren nog steeds tweestrijd en verlegenheid en voelen ons ongemakkelijk en vol schaamte met betrekking tot seks. Seks weigert zich te verenigen met de liefde en blijft een moeilijk onderwerp. Met nog een bijkomende complicatie: het hoort nu simpel te zijn.

In de realiteit benadert niemand van ons seks zoals het hoort: met de luchtige, vermakelijke, non-obsessieve, reine, loyale, goed aangepaste houding die we als norm beschouwen. We zijn altijd raar rondom seks – raar ten opzichte van de wreed misvormde idealen van wat normaal is. Het blijft angstaanjagend om iemand waarvan we willen dat deze positief over ons denkt, te vertellen wat onze seksuele gedachten zijn. Verliefde mensen zijn instinctief huiverig om meer dan een fractie van hun begeertes en voorkeuren te delen vanwege een (niet geheel ongefundeerde) angst walging op te wekken bij hun partners. Als er gekozen moet worden tussen geliefd zijn en eerlijk zijn, kiezen de meesten van ons voor geliefd zijn. Maar dan worden we belast door een seksualiteit die ons blijft achtervolgen. We lijden, maar vinden het toch makkelijker ons hele leven door te gaan zonder bepaalde gesprekken te voeren.

De prioriteit lijkt voor de hand te liggen: om een manier te vinden met onszelf en onze partners in gesprek te gaan over wie we zijn, om elkaar te vertellen (zonder catastrofale paniek, aanstoot of angst te veroorzaken) wat seks ons echt doet begeren (wellicht een ander of onze partner besmeurd met urine). 

De kern van het dilemma is hoe we normaal kunnen lijken, terwijl we eerlijk zijn over onze seksuele voorkeuren. Onze verbintenis aan het normatieve is belangrijk en ontroerend. Het betekent dat we geduldig, zachtaardig, attent, democratisch, intelligent, respectvol, loyaal en toegewijd zijn (of in ieder geval dit heel hard proberen te zijn). 

En toch weigeren onze seksuele fantasieën zich aan te passen aan de norm. 

Dat we deze ernstige tweestrijd moeten verduren is de erfenis van de Romantiek. In de Romantiek werd er vrolijk op aangedrongen dat seks een mooie, reine en natuurlijke kracht kan zijn, totaal verenigbaar met de liefde. Het kan op momenten gepassioneerd zijn, maar is in de kern goedaardig, teder, lief en vol van affectie voor één persoon. Dit klinkt charmant en is heel af en toe misschien zelfs een klein beetje waar. Maar het negeert helaas essentiële onderdelen van erotische opwinding en brengt ons in verlegenheid over het meeste van wat we willen. Hier is een lijstje met enkele onaangename waarheden:

- Het is zeer zeldzaam om langer dan een paar jaar seksuele interesse in één persoon te houden, hoeveel je ook van deze persoon houdt.

- Het is mogelijk om van je partner te houden en toch regelmatig te fantaseren over seks met vreemden.

- Je kan aardig, respectabel en democratisch zijn terwijl je ook je seksuele partner wil geselen, pijnigen en vernederen. Of zelf aan de ontvangende kant wil staan van een ruwe behandeling.

- Het is heel normaal om biseksuele en incestueuze fantasieën te hebben en extreme, illegale, gewelddadige, pijnlijke en onhygiënische scenario’s te willen onderzoeken.

- Het kan makkelijker zijn opgewonden te raken door iemand die je niet mag of waar je onverschillig tegenover staat, dan door iemand waarvan je houdt.

Dit zijn niet zomaar punten van milde nieuwsgierigheden. Dit zijn fundamenten van de menselijke persoonlijkheid die in sterk contrast staan met alles wat de samenleving als waarheid presenteert. Als het moment van orgasme voorbij is, kunnen vele zachtaardige personen geschrokken zijn en zich genoodzaakt voelen een drastische aanpassing te maken aan hun waardesysteem. 

We lijden aan een onevenwichtige verdeling van prestige en aanvaardbaarheid voor verschillende soorten problemen. Als één van je snijtanden extra gevoelig is voor temperatuur, word je naar de kamer van een specialist geleid die uitgerust is met een scala aan gereedschap om je weer in orde te maken. Als je niet goed je geld weet te beheren, staan formeel geklede mensen in de rij om je te assisteren. Dit zijn natuurlijk geen onbelangrijke problemen, maar een ongelukkig seksleven is ook niet onbelangrijk en wie staat er dan voor je klaar?

Ondanks onze pogingen om seks op te schonen van eigenaardigheden, kan het nooit aardig zijn op de manier dat we willen. Het is niet fundamenteel democratisch of lief. Het is gebonden aan wreedheid, ontrouw, transgressie en het verlangen naar onderwerping en vernedering. Het weigert netjes op liefde aan te sluiten, zoals we graag zouden willen. Hoeveel we ze ook proberen te temmen, onze verlangens blijven absurd en onverenigbaar met onze hoogste verbintenissen en waarden. 

We moeten toegeven dat ondanks de retoriek en felicitaties de seksuele bevrijding nooit echt heeft plaatsgevonden. We mogen dan wel een bikini dragen, maar het gaat om veel meer dan dat. We blijven gevangen, angstig en beschaamd, met weinig andere mogelijkheden dan anderen te misleiden omwille van de liefde. Ware bevrijding is een uitdaging die nog voor ons ligt. Geduldig moeten we de moed verzamelen om de aard van onze verlangens te erkennen en moeten we leren praten met onze geliefden, met vooruitstrevende eerlijkheid, over de inhoud van onze gedachten. Wellicht kan je (met behulp van deze woorden) vanavond beginnen…

Dit artikel is vertaald uit The Book of Life - het brein en de bibliotheek van The School of Life. Het is geschreven door de oprichter van The School of Life Alain de Botton en zijn team. Op 30 september spreekt hij bij The School of Life Amsterdam over grote thema's als: kalmte, seks, een baan om van te houden, kleine genoegens en romantische liefde. Klik hier voor meer informatie.

 

website banner2 

 

Recent entries